KALIP YAPIMI

Kalıp yapımına başlamadan önce kullanılan modelin yüzey kalitesinden emin olunmalıdır. Modelin yüzey özellikleri aynen kalıba yansıyacağı için kalıp alınmadan önce model yüzeyinde çalışılmalı ve eğer herhangi bir astar, parlatıcı veya vernik kullanılmış ise bunun stirene karşı dayanıklı olup olmadığı kontrol edilmelidir. Ayrıca, kalıbın model üzerinde fırınlanma ihtimalini de göz önüne alarak, model malzemesini yaklaşık 50ºC sıcaklığa dayanacak malzemelerden seçmekte fayda vardır.

Model hazırlanıp stirene dayanıklılığı test edildikten sonra, model yüzeyine uygun kalıp ayırıcı uygulaması yapılır. Jelkot katmanı içerisinde hava kalmasını önlemek için jelkot birkaç geçişte uygulanmalıdır. Jelkot katmanının toplam kalınlığı 600-800 mikron civarında olmalıdır.

Kalıp yapımında özel olarak formüle edilmiş BRE 390 kalıp jelkotu kullanınız. Uygulama yapılacak ortamın sıcaklığına bağlı olarak %1-2.5 arasında sertleştirici kullanınız.

Jelkot uygulaması bitip, jelkot tamamen kürleştikten sonra laminasyon işlemine geçilir. Laminasyon için mutlaka kalıp polyesteri kullanılmalıdır. Ürün portföyümüzde bulunan BRE 910 kodlu polyesterimiz özellikle kalıp yapımı için formüle edilmiş sıfır çekmeli bir reçinedir.

Aşağıda bahsedilen öneriler BRE 910 kullanılarak yapılacak bir kalıp için geçerlidir.

Laminasyon işleminde ilk kat olarak bir kat yüzey tülü ve arkasından tercihen ince liflerden oluşan, düşük gramajlı keçe elyaf uygulanmalıdır. Bu uygulama için Owens Corning firmasının 225gr/m2 gramajlı M113 ürünü çok iyi sonuç vermekte ve jelkot yüzeyindeki elyaf görüntüsünü minimize etmektedir. Yüzey tülü ve 225gr/m2 elyaf uygulaması bittikten sonra, bu katmanların kürleşmesini beklemeden 4-5 kat 450gr/m2’lik elyaf ile laminasyon işlemine devam edilir. Elyaf uygulaması yapılırken bir defada en az 4-5 kat uygulama yapılmalı ve istenilen kalınlık elde edilene kadar her defasında 4 veya 5’er kat olmak üzere uygulama yapılmalıdır. Üretilen kalıbın çekme yapmaması için laminasyonun 50-60°C sıcaklığa ulaşması gerekmektedir. Kürleşme tamamlandığında ürünün rengi kahverengiden beyaza dönecektir. Renk değişimi kürleşmenin tamamlandığının bir göstergesidir.

Laminasyonda dokuma elyaf kullanılması da homojen olmayan reçine dağılımına, dolayısı ile de deformasyonlara neden olabilir. Bu bakımdan laminasyonun sadece 450gr/m2‘lik elyaf ile yapılması tavsiye edilir. Laminasyon işleminde dikkat edilmesi gereken bir başka konu da, kalıbın alçak bölgelerinde oluşabilecek reçine birikmeleridir. Bu bölgelerde biriken reçine sertleşme esnasında fazla ısınarak deformasyona sebep olabileceği gibi, mekanik mukavemet açısından da dezavantaj yaratarak kırılma ve çatlamalara neden olabilir. Bu durumu önlemek için kalıp polyesterinin tiksotropik özellikte olması gerekmektedir.

Son basamak olarak kalıbın metal destekler üzerine oturtulması ve güçlendirilmesi gerekmektedir. Güçlendirme için kullanılacak metal profiller ile kalıp arasına ince köpük malzemesi kullanılmalı ve bu bölgelerde oluşacak gerilim ve stres en aza indirilmelidir. Profilleri kalıp boyunca değil de, kalıbın köşelerinde veya belli noktalarında ikişer kat 450gr/m2 keçe elyaf ile kalıba tutturmamız yeterli olacaktır.

Kalıbın ilk kullanımı esnasında yüzeye uygulanacak olan kalıp ayırıcı seçimi ve uygulaması titizlikle yapılmalıdır. İlk uygulamada 4-5 kat vaks ve PVA uygulaması muhtemel kalıptan çıkma problemlerini engelleyecektir.